Rijsmiddelen: Bakpoeder en baksoda

3 januari 2019 Bak Tips en Trucs ingrediënten 3
Baksoda (zuiveringszout) in pot met open zak bloem, eieren en pot bakpoeder.

Als je nieuw bent in de wereld van bakken, kunnen de verschillende ingrediënten erg verwarrend zijn. Het kan nog verwarrender worden als je Engelse recepten met “Nederlandse” ingrediënten wil maken. Soms hebben ervaren bakkers hier zelfs moeite mee! In dit artikel leg ik je uit wat bakpoeder en baksoda voor ingrediënten zijn. Wat doe je met deze rijsmiddelen en waar zijn ze te koop?

Rijsmiddelen zijn natuurlijke- of chemische verbindingen die in de keuken gebruikt worden om beslag of deeg luchtiger te maken. In de basis zorgt elk rijsmiddel er namelijk voor dat er gasbellen in het beslag of deeg worden gevormd. Deze gasbellen kunnen voor- of tijdens het bakken ontstaan en zorgen voor een lekker luchtig baksel.

Bakpoeder

Single acting en double acting baking powder

In Engelse recepten baking powder genoemd. Bakpoeder is het meest bekende rijsmiddel in Nederland. Er zijn eigenlijk twee soorten bakpoeder: single acting- en double acting baking powder. De meest gangbare in de hobby keuken is de zogenaamde double acting baking powder. Double acting baking powder is de bakpoeder die je bij de meeste supermarkten en andere verkooppunten kunt krijgen.

Dit is bakpoeder

Double acting baking powder bestaat uit een mengsel van twee rijsmiddelen. Het ene rijsmiddel begint te werken zodra je het met een vloeistof mengt. Wanneer je het beslag vervolgens verhit (hoge temperatuur), ontstaat er nog een reactie (met het andere rijsmiddel). Bij de tweede reactie ontstaan er wederom luchtbellen in het beslag. Dit zorgt voor een extra luchtig beslag.

Houdbaarheid van bakpoeder

Bakpoeder kun je heel lang bewaren. Wel tot een jaar. Om te controleren of de bakpoeder nog “actief” is, kun je een lepeltje van jouw bakpoeder in heet water gooien. Ontstaan er een schuim/belletjes? Dan weet je dat het nog prima werkt. Gebeurt er niks? Dan is het tijd om nieuwe bakpoeder te kopen.

Hier koop je bakpoeder

Bakpoeder is te koop in de meeste supermarkten en wordt veel in cake gebruikt. Je kunt bakpoeder ook online bestellen bij onder andere De Leukste Taartenshop en Bouwhuis.

Baksoda

Dit is baksoda

Ook wel zuiveringszout of natriumbicarbonaat genoemd. In Engelse recepten wordt dit middel vermeld als baking soda. Baksoda heeft de laatste jaren steeds meer bekendheid gekregen in de keuken van amateur bakkers. Tot een aantal jaar geleden was baksoda alleen verkrijgbaar bij de groothandel of in grote dozen van “Arm & Hammer”. Tegenwoordig heeft het merk “dr. Oetker” het middel ook in kleinverpakkingen. Ik gebruik het onder andere in deze heerlijke vegan bananencake.

Baksoda en zure ingrediënten

Wanneer je met baksoda werkt is het belangrijk om te weten dat het een sterk rijsmiddel is; je hebt vaak maar een klein beetje nodig om een cake lekker luchtig te maken. Gecombineerd met een zuur middel werkt baksoda zelfs nog sterker. Voorbeelden van zure vloeistoffen waar je het mee kunt combineren zijn citroensap, yoghurt, karnemelk en azijn. Ook andere zure stoffen zoals rauwe cacaopoeder kunnen met baksoda gecombineerd worden om het sterker te laten werken. Bovendien geeft baksoda in grote hoeveelheden een bittere smaak af. Baksoda dient dus met beleid gebruikt te worden.

Houdbaarheid van baksoda

Volgens de Arm & Hammer verpakking (en veel Amerikaanse foodbloggers), moet baksoda één maand na openen al weggegooid worden. Wie ooit een pak baksoda in huis heeft gehad, weet dat zo’n pak nooit binnen een maand op is. Hartstikke zonde om weg te gooien, toch? Ik heb goed nieuws voor jullie: baksoda werkt nog prima na een maand. Ik doe er vaak wel een half jaar mee. Nog nooit een ingezakte cake gehad. Bewaar de baksoda wél in een luchtdichte verpakking (bijv pot), zodat het geen geuren van ander voedsel kan absorberen.

Twijfel je toch of de baksoda nog werkt? Zo test je of de baksoda nog als rijsmiddel gebruikt kan worden: Meng een beetje heet water met azijn en doe daar een schepje van jouw baksoda bij. Ontstaat er schuim/belletjes? Dan is de baksoda nog prima te gebruiken. Zo niet, dan zul je alsnog een nieuw pak moeten kopen.

Hier koop je baksoda

Baksoda is te koop in de meeste supermarkten, bij sommige drogisterijen en bij apotheken. Ook online is van alles te vinden.

TIP: Voeg een zure (vloei)stof toe aan je beslag om een zure/metalen smaak te voorkomen.

 

3 Reacties

  1. Deb schreef:

    Handig deze uitleg! Ik wist voordat ik jouw artikel had gelezen ook het verschil niet tussen deze twee rijsmiddelen. Ook goed hoe je kunt testen of je het nog kunt gebruiken in plaats van het zo weg te kwakken.

    • My Linh schreef:

      Ja, ik vind het zo zonde om dingen weg te gooien. Ben altijd op zoek naar manieren om het toch op te maken 😛 Je kunt trouwens baksoda ook voor schoonmaak gebruiken 😉

  2. y schreef:

    Ha, ik gebruikte tot voor kort nog baksoda (uit plastic zak) van 2011, wat lichtelijk geklonterd was. Dat is ondertussen wel op, maar ik wist niet dat het zo kort houdbaar zou zijn. Ik vind het ook zonde om etenswaren weg te gooiden. Ondertussen heeft de soda een andere bestemming. Elke oudjaardag gebruikt mijn man en zoon soda om een rookbom te maken. Dank voor de tip van het testen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.